Kategori: Makaleler

Süs Armudu Meyvesi Yenir Mi? Felsefi Bir Deneme Filozofun Bakışıyla: Gerçeklik ve İhtimalin Kesişimi “Gerçeklik, her zaman göründüğü gibi değildir,” der Heidegger, varoluşun derinliklerine inen düşüncelerinde. Bu söz, süs armudu meyvesinin yenip yenemeyeceği sorusuyla tam anlamıyla örtüşür. Çünkü süs armudu, dışarıdan bakıldığında zarif, cezbedici bir meyve gibi gözükse de, içsel yapısı ve gerçek doğası bambaşka bir anlatıyı barındırır. Filozof, her şeyin ardındaki görünmeyen gerçekliğe dikkat çekerken, bizler de süs armudu meyvesini yalnızca estetiksel olarak değil, fonksiyonel ve etik bir çerçeveden de ele almalıyız. Edebiyatın ve sanatsal ifadelerin temel taşlarından biri olan “görünüş ve öz” ayrımı, bu tartışmaya ışık tutacaktır. Süs…

Lavanta Çiçeği Kaç Günde Bir Sulanır? Bilimsel Merakla Yaklaşıyoruz Lavantayı elinize aldığınızda hoş kokusunu içinize çekerken bir anda aklınızda “Acaba ne kadar sıklıkla sulanmalı?” sorusu belirir. Bitkilerle ilgilenen biri olarak ben de tam böyle merak ettim: Lavandula angustifolia’nın su ihtiyacı nasıl belirleniyor, bilimsel veriler ne söylüyor? Sade bir dille bu soruyu birlikte ele alalım. — Lavantanın Su İhtiyacı: Bilimsel Gerçekler Lavantanın doğal yaşam alanına baktığımızda (Akdeniz iklimi, taşlı-drenajlı topraklar) aslında çok sık sulamaya ihtiyaç duymadığı ortaya çıkıyor. Bitkinin kök yapısı ve adaptasyonları, onu düşük su koşullarında dahi hayatta kalabilir hale getiriyor. ([Blooming Expert][1]) Örneğin, bir beş yıllık saha çalışmasında lavanta…

El Ayak Etek Çekmek Ne Demek? Derinlemesine Bir Bakış Bazen bir deyim, hayatın ne kadar karmaşık, ne kadar renkli ve bazen de ne kadar ironik olduğunu anlatan en kısa yol olabilir. “El ayak etek çekmek” deyimi de, işte bu türden bir deyim. Birçoğumuz günlük hayatımızda bu ifadeyi kullanmış, ya da etrafımızdaki insanların dilinde duyup, anlamını merak etmişizdir. Ama bu deyimin gerisinde neler yatıyor? Kökeni nedir ve bugünün dünyasında nasıl bir anlam taşıyor? Gelin, birlikte bu deyimi derinlemesine inceleyelim. El Ayak Etek Çekmek: İfade ve Kökeni “El ayak etek çekmek” deyimi, Türkçede, birinin bir konuda geri durmasını, bir şeyden ya da…

Isırgan Otunun Diğer Adı Nedir? Toplumsal Bir Bakış Bir Araştırmacının Perspektifi: Toplumsal Yapılar ve Bitkilerin Anlamı Toplumlar, tarih boyunca doğayı sadece bir kaynak olarak değil, aynı zamanda kimliklerini, değerlerini ve toplumsal ilişkilerini şekillendiren bir aracı olarak da görmüşlerdir. Bu bakış açısıyla, bitkiler ve doğal unsurlar, bir toplumsal yapının normlarını, rollerini ve kültürel pratiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Isırgan otu, halk arasında bazen “yılan otu”, “akdiken” gibi adlarla da anılsa da, bu bitkinin çeşitli isimleri ve bu isimlerin ardındaki toplumsal anlamlar çok daha derindir. Bir sosyolog olarak, bitkilerin toplumlar arasında farklı isimlerle anılmasının yalnızca dilsel bir fark olmadığını, aynı zamanda toplumsal yapıları,…

Iska Etmek Ne Demek? Felsefi Bir Bakış Filozofun Bakışı: İskalamak ve Toplumsal İlişkiler Felsefe, insan deneyimlerinin derinliklerine inerek, insanın varoluşunu, değerlerini ve etkileşim biçimlerini anlamaya çalışır. “Iska etmek” terimi, Türkçede sıklıkla bir fırsatın veya önemli bir anın kaçırılması anlamında kullanılır. Ancak, bu kelimenin derinlemesine incelenmesi, sadece bir zaman kaybı veya unutkanlık meselesi olmaktan çıkar, etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan daha geniş anlamlar taşır. Bu yazıda, “iska etmek” kavramını felsefi bir bakış açısıyla ele alacak ve insanların bu tür eylemleri nasıl anlamlandırdığını sorgulayacağız. Etik Perspektiften: Iska Etmek ve Sorumluluk Etik, doğru ile yanlış arasındaki sınırları belirlemeye çalışan bir felsefi dal olarak,…

Çeşme Türkçe Kelime Mi? Türkçe, geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan zengin bir dil. Her ne kadar kökeni konusunda net bir görüş birliği olsa da, dilimizin nasıl şekillendiği, ne tür dış etkilerle evrildiği ve hangi kelimelerin gerçekten Türkçe olduğu konusunda hala tartışmalar sürüyor. Bugün, hepimizin rahatlıkla kullandığı kelimelerden birini ele alacağız: “çeşme”. Bu kelime gerçekten Türkçe mi, yoksa başka bir dilden mi alınmış? İster inanırsınız ister inanmayın, bu basit kelimenin bile arkasında çok daha derin bir tarih yatıyor. Hazır mısınız? Çeşme Kelimesinin Kökeni: Gerçekten Türkçe Mi? Çeşme kelimesi, günlük hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız ve üzerine hiç düşünmediğimiz bir terim. Ancak, bu kelimenin…

Etkin Olmak Ne Demek? Tarihsel ve Güncel Perspektifler Hayatımızda sıkça duyduğumuz bir kavram olan etkin olmak, genellikle bir amaca ulaşmada gösterilen verimli çaba ve başarı ile ilişkilendirilir. Ancak bu kavram, yalnızca verimlilik ya da başarılı sonuçlarla sınırlı değildir; aynı zamanda bir süreçtir, bir yönelimdir. Peki etkin olmak gerçekten ne demektir? Bu yazıda, etkin olmanın tarihsel arka planını ve günümüzdeki akademik tartışmalarını inceleyerek, kavramın geniş yelpazede nasıl şekillendiğine dair bir anlayış geliştireceğiz. Etkin Olmak: Tarihsel Bir Bakış Kelime anlamı açısından etkin olmak, bir işin ya da çabanın amacına uygun, doğru ve etkili bir biçimde yapılması olarak tanımlanabilir. Bu tanım, çok eski…

Kanalizasyon işçisinin kim olduğunu ve ne iş yaptığını düşündüğümüzde, çoğumuzun aklına genellikle kirli işler, zorlu çalışma koşulları ve toplumsal bir mesafeyle ilişkilendirilen bir figür gelir. Ancak, bu bakış açısının ötesine geçmek mümkün. Her kültür, her toplum kanalizasyon işçisini farklı bir perspektiften değerlendirir. Bu meslek, küresel düzeyde farklı algılarla karşılaşırken, yerel dinamikler ve toplumsal yapılar da bu algıyı şekillendirir. Bugün, kanalizasyon işçisinin rolünü küresel ve yerel düzeyde ele alarak, bu mesleğin toplumlar ve kültürler üzerindeki etkilerini keşfedeceğiz. Kanalizasyon İşçisinin Küresel Perspektifi Küresel anlamda kanalizasyon işçileri, altyapı sistemlerinin temel taşıdır. Dünya genelindeki şehirleşme oranı arttıkça, atık yönetimi de büyük bir önem kazanmaktadır.…

Bir Atom İyon Haline Nasıl Geçer? Psikolojik Bir Mercek Psikoloji, insan davranışlarını anlamaya yönelik geniş bir alanı kapsar. İnsanlar, bazen bilinçli bazen de bilinçsiz olarak çevreleriyle etkileşimde bulunur, kararlar alır ve duygusal tepkiler verir. Bir psikolog olarak, bu davranışları çözümlemek ve insan zihninin derinliklerine inmeye çalışırken, doğada da benzer dönüşüm süreçlerini görmek ilginç bir deneyimdir. Tıpkı bir atomun iyonlaşması gibi, insanlar da dışsal faktörlere karşı tepki verir, çevrelerinden aldıkları enerjilerle kimliklerini ve davranışlarını dönüştürürler. Bir atom iyon haline nasıl geçer? sorusunu, psikolojik bir perspektifle ele almak, içsel değişimlerin ve dönüşümlerin insan deneyimindeki yansımalarını anlamamıza yardımcı olabilir. Bir Atomun İyonlaşması: Psikolojik…

4 Sınıf Uygun Aydınlatma: Felsefi Bir Yaklaşım Aydınlatma, insan yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır. Günlük hayatta ne kadar basit bir ihtiyaç gibi görünse de, aslında ışıkla kurduğumuz ilişki, derin felsefi ve ontolojik anlamlar taşır. Filozoflar, insanın çevresiyle etkileşimini her zaman sorgulamışlardır; peki ya aydınlatma? Işık, insanın algısal dünyasında ne tür anlamlar taşır? Bir aydınlatma türü “doğru” olarak nitelendirilebilir mi? Veya, ışık gerçekten sadece bir fiziksel fenomen midir, yoksa ontolojik olarak daha derin bir gerçekliği mi yansıtır? 4 sınıf uygun aydınlatma nedir ve bu ışığın insan yaşamındaki rolü nedir? Bu yazı, etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden aydınlatmanın felsefi boyutlarını tartışarak, “uygun aydınlatma”…